In dit korte verslag van de expositie “Hoop voor Gaza” tref je enkele high lights aan van het randprogramma, reacties van bezoekers en de openingsfilm.
19 April, tweegesprek Chris Keulemans en Jan Pronk
“Deze Gaza ‘cyclus’ heeft me verder verdiept met veel nuances”
Een week nadat Sonja Barend is overleden heerst er nog de nostalgie van een goed interview en een diepgaand gesprek.
Het tweegesprek tussen Chris Keulemans en Jan Pronk was van een hoog niveau, heerlijk om dat weer mee te maken. Chris heeft de rust, voorbereiding en diepgang om het gesprek in goede banen te leiden. Jan Pronk spreekt nog steeds als een bevlogen jonge god, die als geen ander het internationale (rechts)perspectief neer kan zetten. Hij trekt je uit je vooroordelen en laat zien wat werkelijk internationaal recht zou kunnen betekenen. Als Nederland wat zorgvuldiger zou omgaan met wat zij in het verleden heb toegezegd en meer zou opkomen voor het internationale recht, dan zou de positie van Nederland op het wereldtoneel weer een stuk geloofwaardiger worden.
18 April, Gaza een geschiedenis
“Het is hartverscheurend, ontzettend. Dank voor dit monument, voor de expositie die de Gazanen dichtbij brengt”
De lezing van Jan Auwke Diepenhorst “Gaza een geschiedenis” was zeer informatief en boeiend. Veel onbekende aspecten kwamen aan bod en er was voldoende stof tot nadenken. Zijn verhaal schetst een gelaagde complexiteit, waarbij voor- en tegenstanders opmerkelijk snel van rol en standpunt kunnen verwisselen, afhankelijk van hun belangen! Vooral ook een genuanceerd verhaal met nieuwe inzichten, eigenlijk voor iedereen verplichte kost!
11 April, Film
“Ik begrijp het gewoon niet!”
De Gouden Kalf film “Close your eyes Hind” van Amir Zaza brengt veel emotie te weeg. Het verhaal van een meisje van vijf dat een aanslag op haar familie in een auto uiteindelijk niet overleeft, toont de barbaarsheid en ontmenselijking van een oorlog.
Na afloop ging Amir Zaza in op de moeizame totstandkoming van de film en de technieken die gebruikt zijn om de film te maken. Fascinerend wat een doorzettingsvermogen! Het bezoek van Amir daarna aan de tentoonstelling in de Bergkerk was hartverwarmend en inspireerde nieuwe ideeën.
10 April, Verdieping
“Eén ding is zeker: men moet de voorraad liefde op deze aarde helpen vergroten. Ieder beetje haat maakt de wereld onherbergzamer en onbewoonbaarder dan ze al is …”
Aan de hand van getuigen verhalen als waarnemer (EAPPI) van Alke Liebich en Liesbeth Burger kregen de toehoorders inzicht hoe het er werkelijk aan toegaat op de Westoever. Bescherming bieden is nog nauwelijks mogelijk. De beschermers zijn nu zelf doelwit. De illegale nederzettingen blijven uitbreiden en pesterijen als het vernietigen van boomgaarden, het willekeurig oprichten van roadblocks en het onbereikbaar maken van land vinden dagelijks plaats.
In gesprek met medewerkers van het Etty Hillesumcentrum vond verdieping plaats van de kernwaarden van Etty Hillesum in relatie tot wat er nu gebeurt in Gaza. Onder aanmoediging van Jorinde de Fraiture blijken de waarden van Etty Hillesum conflict overstijgend en een houvast om minder te veroordelen en op zoek te gaan naar wat er werkelijk toe doet. Het dogmatisch indelen in twee kampen links/rechts, Jood/Palestijn biedt geen oplossing.
9 April, Literatuuravond
“Opdat wij niet vergeten en verantwoordelijkheid nemen!”“
Matthias Kaljouw (programmamaker bibliotheek Deventer) startte de literatuuravond met een warm welkom en korte introductie voor de meer dan 75 bezoekers.
Onder begeleiding van Jorie Horsthuis gingen panelleden met elkaar het gesprek aan. Asha ten Broeke bracht een column over ‘niet vergeten’, gruwelijke gebeurtenissen die aan de orde van de dag zijn in Gaza. Na deze indringende column was het stil, heel stil. De column had tijd nodig om in te dalen.
Lotfi El Hamidi (historicus en journalist) voelde zich bevrijd nu hij weer columns kan schrijven op eigen titel en transparanter kan zijn over wat er werkelijk gebeurt in Gaza, Beiroet en het Midden Oosten. We hebben echte verhalen nodig om het tij te keren. En er is het afgelopen jaar een kentering van het publieke discours waarneembaar.
Asja Hamed (mede oprichtster van FIKRA Magazine) beschouwt het geschreven woord als het voortzetten van de culturele identiteit, waarbij de pen een middel is van verzet. Maar zij uit ook haar twijfels; is dit voldoende, komt het ooit nog goed. Elke dag lijkt het slechter te worden, maar opgeven is geen optie.
Ingrid Rollema (Hope Foundation) geeft aan dat zij elk jaar samen met de uitgever Jurgen Maas een nieuw Palestijns boek/schrijver lanceert. Ook dat is een manier van verhalen vertellen. De kinderen die de Hope Foundation in Gaza ondersteunt, vertellen ook verhalen; verhalen die hun een kans bieden om een betere werkelijkheid te ervaren. Een positieve impuls.
8 April, Opening
“Hoop of hopeloos – Laten we niet alleen stil toekijken”
Op 8 april is de expositie “Hoop voor Gaza” letterlijk live gegaan. Onder grote belangstelling werd de opening verricht door Janneke Stegeman (voorzitter Kairos Sabeel) met een krachtig en indringend betoog. We kunnen niet blijven zwijgen. De tijd van verhullend, politiek correct taalgebruik moet voorbij zijn. Als we werkelijk beseffen wat er gaande is en het ons hart raakt, dan moeten we opstaan, de tranen laten vloeien en solidariteit tonen. Niet alleen met woorden maar ook met daden.
Nabil Sahhar droeg een gedicht in het Arabisch voor van Refaat Alareer (1979-2023): “Als ik moet sterven”. Met een warme, heldere stem wist hij het publiek te raken: “Als je een vlieger ziet ter nagedachtenis aan mij, denk dan dat dat een engel is die de liefde terugbrengt op aarde”. De rouwbanden in de tentoonstelling bij de boeken met de namen van de slachtoffers, verwijzen ook naar dit gedicht.
Tijdens het herdenkingsritueel brandde Ingrid Rollema (HOPE Foundation) streepjes in het Nomadisch Monument voor de nieuwste slachtoffers. En dit gebeurt elke dag weer, en nog één en nog één en nog één…… Een emotioneel moment, waarbij de beklemming tussen alle zuilen was te voelen door de bezoekers in het monument.
De avond van 8 April werd afgesloten met oosterse muziek van Emrah Oğuztürk en Eren Akşahin. Met zang, duduk, kaval en diverse snaarinstrumenten creëerden zij een bijzonder sfeervol en sereen samenspel om solidariteit te betuigen met alle slachtoffers die er nu in het Midden Oosten vallen.
